Dr Rafał Lasota z Wydziału Oceanografii i Geografii UG w programie „Horyzont Europa” realizuje projekt: „Restoring Oceans and Waters in European Regions”.
Projekt o akronimie ROWER (Restoring Oceans and Waters in European Regions) prowadzony jest w ramach międzynarodowego konsorcjum. Liderem jest tu Uniwersytet w Tartu (Tartu Ülikool, Estonia), a w skład konsorcjum wchodzą instytucje badawcze, administracyjne oraz organizacje zajmujące się ochroną środowiska z wielu krajów Europy oraz spoza niej, w tym z Estonii, Niderlandów, Hiszpanii, Litwy, Polski, Wielkiej Brytanii, Norwegii, Portugalii, Włoch, Grecji, Rumunii, Turcji, Nowej Zelandii i Tunezji. Łącznie w realizację projektu zaangażowanych jest 15 instytucji badawczych, które współpracują z 18 instytucjami administracji i zarządzania, przy udziale ponad 200 interesariuszy.
Po stronie Uniwersytetu Gdańskiego projekt realizowany jest przez zespół z Wydziału Oceanografii i Geografii: dr. Rafała Lasotę, odpowiedzialnego za koordynację realizacji projektu na uczelni oraz dr Iwonę Pawliczkę vel Pawlik i prof. Adama Sokołowskiego, pełniących rolę głównych wykonawców projektu. Po stronie polskiej w projekt zaangażowany jest także Słowiński Park Narodowy jako partner stowarzyszony. To właśnie na terenie Parku będą testowane nowatorskie narzędzia renaturyzacji.
- Utrata bioróżnorodności i degradacja ekosystemów zagrażają funkcjonowaniu usług ekosystemowych – fundamentu dostarczania dóbr i korzyści społecznych w ramach globalnej błękitnej gospodarki oraz kluczowego elementu dobrostanu człowieka. Postępujące zmiany środowiskowe wymagają zdecydowanych działań systemowych, obejmujących zarówno ochronę przyrody, jak i renaturyzację obszarów zdegradowanych. Unia Europejska przyjęła cel przywracania, ochrony i utrzymania dobrego stanu ekosystemów wodnych – zarówno morskich, jak i śródlądowych. Do 2030 roku co najmniej 30% obszarów morskich UE ma zostać objętych skuteczną ochroną w ramach spójnej ekologicznie sieci obszarów chronionych – informuje dr Rafał Lasota. - Projekt odpowiada na te wyzwania, dostarczając interdyscyplinarnej wiedzy z zakresu nauk przyrodniczych i społeczno-ekonomicznych oraz praktycznych narzędzi wspierających wdrażanie polityki środowiskowej. Działania będą realizowane w 13 obszarach badawczych stanowiących studia przypadku (Case Study Areas), zlokalizowanych w rejonie europejskich wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, Morza Bałtyckiego, Morza Północnego, Dunaju i Morza Czarnego oraz Morza Śródziemnego. Testowe działania renaturyzacyjne obejmą obszary o łącznej powierzchni ponad 5000 km².
Badania i działania pilotażowe
Projekt ma charakter interdyscyplinarny i łączy badania naukowe z działaniami o potencjale wdrożeniowym. Obejmuje zarówno analizę i syntezę istniejącego stanu wiedzy, jak i:
- badania terenowe prowadzone na obszarach objętych działaniami renaturyzacyjnymi,
- eksperymenty oraz testowanie praktycznych rozwiązań odtworzeniowych,
- symulacje z wykorzystaniem technologii Digital Twin (cyfrowego bliźniaka), umożliwiające analizę różnych scenariuszy działań w modelach ekosystemów,
- współpracę z administracją publiczną, zarządcami obszarów chronionych oraz szerokim gronem interesariuszy.
Znaczenie i wykorzystanie rezultatów
Wypracowane w projekcie wyniki będą wspierać procesy decyzyjne w zakresie ochrony środowiska oraz planowania i realizacji działań renaturyzacyjnych. Projekt zakłada m.in.:
- opracowanie scenariuszy skalowania testowanych rozwiązań,
- udostępnienie ponad 50 zbiorów danych i usług zgodnych z zasadami FAIR (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable),
- wsparcie instytucji odpowiedzialnych za wdrażanie polityk ochrony przyrody oraz działań operacyjnych na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym.
Projekt uzyskał finansowanie w kwocie 12 543 240 Euro, z tego po stronie UG 384 687 Euro.
Biogram
Dr Rafał Lasota ukończył studia z zakresu oceanografii na Uniwersytecie Gdańskim, gdzie następnie uzyskał stopień naukowy doktora w dziedzinie nauk o Ziemi w zakresie oceanologii. Zawodowo związany jest z Wydziałem Oceanografii i Geografii UG, gdzie pełni funkcję adiunkta w Katedrze Funkcjonowania Ekosystemów Morskich. W swojej pracy naukowej zajmuje się przede wszystkim ekologią oraz genetyką bezkręgowców morskich. Był laureatem stypendiów UNESCO oraz rządu Francji. Jego dorobek obejmuje ponad 20 publikacji naukowych, głównie w międzynarodowych czasopismach specjalistycznych, a także rozdziały w monografiach oraz liczne prezentacje wyników badań na konferencjach. Uczestniczył w ponad 20 krajowych i międzynarodowych projektach badawczych, finansowanych m.in. ze środków Unii Europejskiej oraz programów współpracy bilateralnej, pełniąc w nich rolę członka zespołu badawczego lub kierownika.
O wszystkich laureatach programu: czytaj tu