Przedstawienie projektu statutu Federacji Uniwersytetu Fahrenheita w Gdańsku, sprawozdania rzeczników akademickich, opinie dotyczące zatrudnienia na stanowiskach profesorów uczelni oraz programy studiów podyplomowych znalazły się wśród najważniejszych tematów posiedzenia Senatu Uniwersytetu Gdańskiego, które odbyło się 19 listopada 2026 r.
Na początku posiedzenia Rektor UG prof. dr hab. Piotr Stepnowski powitał nowych przedstawicieli studentów w Senacie: Agatę Bielecką, Barbarę Czajkę, Natalię Gospoś, Agatę Jastrzębską i Bartosza Kaźmierczaka.
Następnie Dyrektor Centrum Wychowania Fizycznego i Sportu UG Tomasz Aftański przedstawił osiągnięcia sportowe Uniwersytetu Gdańskiego, podsumowane podczas tegorocznej Gali Sportu Akademickiego AZS: - Po raz szósty z rzędu Uniwersytet Gdański zajął drugie miejsce w klasyfikacji uniwersytetów klasycznych Akademickich Mistrzostw Polski, rywalizując w gronie 25 uczelni. W klasyfikacji generalnej, obejmującej ponad 125 szkół wyższych, uplasowaliśmy się na czwartym miejscu. To fantastyczny wynik naszych studentów i pracowników - podkreślił Tomasz Aftański.
Uczelnia otrzymała także wyróżnienia za medale zdobyte podczas Akademickich Mistrzostw Europy oraz indywidualną Nagrodę im. Eugeniusza Pietrasika. Nagrody przekazano Rektorowi UG podczas posiedzenia Senatu.
- To ogromny zaszczyt, że nasi studenci tak dzielnie walczą o laury rok po roku w Akademickich Mistrzostwach Polski. Nie byłoby to jednak możliwe bez osobistego zaangażowania Piotra Walczaka i Tomasza Aftańskiego - powiedział Rektor, dziękując wszystkim osobom zaangażowanym w rozwój sportu akademickiego, a Senatorowie nagrodzili obu brawami.W dalszej części obrad Senat zapoznał się ze sprawozdaniami rzeczników akademickich. Jako pierwsza głos zabrała Rzecznik Dyscyplinarna ds. Nauczycieli Akademickich dr hab. Diana Trzcińska, prof. UG.
Jak poinformowała, w ostatnim okresie sprawozdawczym do rzecznika skierowano osiem spraw, czyli tyle samo co w poprzednim roku. Zwróciła uwagę na rosnącą liczbę konfliktów interpersonalnych i znaczenie podejmowania działań mediacyjnych na wczesnym etapie. - Chciałabym zwrócić się do dziekanów i kierowników katedr z apelem, żeby rozmawiać ze swoimi pracownikami. Sprawa, która trafia do rzecznika, jest najczęściej już na takim etapie, że konflikt jest bardzo zaogniony i jego załagodzenie staje się niezwykle trudne – mówiła prof. Diana Trzcińska.
Do apelu przyłączył się Rektor UG: - Coraz częściej w tle tych spraw są kwestie interpersonalne, wynikające z ograniczonej komunikacji. Poprawny przepływ informacji jest bardzo często tym, co zapobiega dalszej eskalacji konfliktów. Powinniśmy o tym pamiętać wszyscy, którzy kierujemy zespołami i współpracujemy z ludźmi - podkreślił.
Sprawozdanie Rzecznika Dyscyplinarnego ds. Studentów i Doktorantów przedstawił dr Paweł Petasz. W ciągu ostatnich 12 miesięcy do rzecznika trafiło 15 spraw, wobec 19 w poprzednim okresie. W wystąpieniu zwrócił uwagę m.in. na problemy związane z nieuczciwością akademicką oraz wykorzystaniem sztucznej inteligencji w przygotowywaniu prac studenckich.
- W tym roku, poza jednym przypadkiem dotyczącym doktorantki, nie miałem właściwie spraw o plagiat. Czy to oznacza, że plagiatów nie ma? Obawiam się, że nie. Sztuczna inteligencja stawia przed nami zupełnie nowe wyzwania, również w zakresie wykrywania nieuczciwości akademickiej - mówił dr Paweł Petasz. Rzecznik podkreślił także znaczenie reagowania na przypadki nieuczciwości podczas egzaminów i zaliczeń, deklarując gotowość do współpracy z władzami wydziałów w rozwiązywaniu tego rodzaju problemów.
W dyskusji zwrócono uwagę na rolę Prodziekanów ds. studenckich, Parlamentu Studentów UG i Rady Doktorantów w rozwiązywaniu konfliktów, zanim konieczne stanie się wszczęcie formalnego postępowania dyscyplinarnego. Podziękowania za tę współpracę przekazała Prorektor ds. Studenckich dr hab. Urszula Patocka-Sigłowy, prof. UG.
Oba sprawozdania zostały przyjęte przez Senat.Kolejne sprawozdanie, dotyczące działalności Biura Rzecznika ds. Równego Traktowania i Przeciwdziałania Mobbingowi, przedstawiła dr hab. Joanna Kruczalak-Jankowska, prof. UG.
Omówiła działania podejmowane na uczelni na rzecz przeciwdziałania dyskryminacji i mobbingowi, w tym opracowanie katalogu dobrych praktyk, realizację szkoleń oraz rozwijanie systemu wsparcia dla pracowników, studentów i doktorantów.
- Chcieliśmy pokazać, że Uniwersytet Gdański ma już znaczący dorobek w tym zakresie. Przygotowany katalog dobrych praktyk nie jest dokumentem prawa obowiązującego, ale zbiorem zaleceń, które mogą pomóc osobom zarządzającym jednostkami w zapobieganiu niepożądanym zjawiskom - wyjaśniała prof. Joanna Kruczalak-Jankowska. Wśród przedstawionych inicjatyw znalazły się szkolenia dotyczące zarządzania różnorodnością i przeciwdziałania dyskryminacji oraz udział UG w projekcie „Bezpieczna uczelnia”. Rzeczniczka poinformowała również o rozwijającej się współpracy rzeczników uczelni należących do Związku Uczelni Fahrenheita i wzroście liczby indywidualnych konsultacji.
W dyskusji głos zabrał przewodniczący Rady Doktorantów UG Kamil Klimkowski, pytając o zakres ochrony doktorantów w kontekście planowanych zmian przepisów dotyczących mobbingu. Zwrócił uwagę, że nowe regulacje odnoszą się przede wszystkim do pracowników, i zapytał, czy Uniwersytet zamierza odpowiednio uwzględnić sytuację doktorantów w swoich wewnętrznych przepisach.
- Mamy już takie regulacje i gorąco zachęcam do zapoznania się z naszymi dobrymi praktykami. Polityka dotycząca studentów i doktorantów funkcjonuje na uczelni, choć oczywiście będziemy ją jeszcze doprecyzowywać. Trzeba pamiętać, że pojęcie mobbingu w przepisach prawa pracy odnosi się do określonych relacji zatrudnienia, ale nie oznacza to, że doktoranci pozostają bez ochrony - odpowiedziała prof. Joanna Kruczalak-Jankowska.
W dyskusji wyjaśniono również, że zachowania o charakterze niepożądanym, których doświadczają doktoranci, mogą być rozpatrywane w ramach uczelnianych procedur przeciwdziałania dyskryminacji, nawet jeśli nie spełniają prawnej definicji mobbingu.Kolejne sprawozdanie – z działalności Rzecznika Rzetelności Naukowej – przedstawił dr hab. Tomasz Widłak, prof. UG.
Poinformował, że w okresie od listopada 2025 do listopada 2026 r. zakończono jedno postępowanie wyjaśniające, w którym stwierdzono naruszenie zasad rzetelności naukowej. Dotyczyło ono przedstawienia nierzetelnych informacji o dorobku naukowym w procedurze awansowej: nieujawnienia, że publikacja wskazana jako główne osiągnięcie nie była nową publikacją, oraz podania wprowadzającej w błąd informacji o recenzowaniu jej drugiego wydania. Istotną część sprawozdania poświęcił działaniom edukacyjnym. Rzecznik przedstawił przygotowany w 2026 r. wspólnie z Przewodniczącą Komisji ds. Etyki Badań Uniwersytetu Gdańskiego dr hab. Krystyną Adamską, prof. UG, kurs internetowy „Odpowiedzialna nauka: etyka i rzetelność badań naukowych”, przeznaczony dla społeczności akademickiej UG. Obejmuje on siedem zagadnień, m.in. świadomą zgodę na udział w badaniach, ochronę grup wrażliwych, fabrykowanie danych, zarządzanie danymi badawczymi, autorstwo i publikowanie, odpowiedzialny mentoring oraz społeczną odpowiedzialność nauki.
We współpracy z Centrum Organizacji Wydarzeń i Produkcji Medialnej UG powstało siedem około 24-minutowych odcinków, łącznie około 172 minuty materiału. Każdy z nich zawiera animowane wprowadzenie do zasad etycznych, scenkę sytuacyjną z udziałem aktorów oraz dyskusję ekspertów. Projekt ma służyć upowszechnianiu standardów rzetelnego prowadzenia badań i wspierać społeczność uczelni w rozpoznawaniu oraz rozwiązywaniu dylematów etycznych.
Natomiast sprawozdanie Rzecznika ds. Postępowania Etycznego Nauczycieli Akademickich, z uwagi na nieobecność prof. Marioli Bidzan, zostało przeniesione na grudniowe posiedzenie Senatu.
Rektor podziękował rzecznikom i wszystkim pracownikom ich biur, którzy wspierają te działania w uczelni.
W kolejnym punkcie posiedzenia senatorowie rozpatrzyli i pozytywnie zaopiniowali cztery wnioski dotyczące zatrudnienia na stanowisku profesora uczelni. Pozytywnie zaopiniowano kandydatury dr hab. Tatiany Kananowicz z Wydziału Filologicznego (referowała Dziekan Wydziału Filologicznego dr hab. Małgorzata Jarmułowicz, prof. UG), dr. hab. Johna Selby'ego z Międzynarodowego Centrum Teorii Technologii Kwantowych (referował Dyrektor Centrum prof. dr hab. Marek Żukowski) oraz dr. hab. Rafała Lutowskiego i dr. hab. Tomasza Zlosnika z Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki (referował Dziekan Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki prof. dr hab. Marcin Marciniak).
Jednym z najważniejszych punktów posiedzenia było przedstawienie projektu Statutu Federacji Uniwersytetu Fahrenheita w Gdańsku. Założenia dokumentu zaprezentowali Rektor UG prof. Piotr Stepnowski oraz dr hab. Mariusz Bogusz, prof. UG. Planowana federacja jest kolejnym etapem współpracy pięciu gdańskich uczelni: Uniwersytetu Gdańskiego, Politechniki Gdańskiej, Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki i Akademii Sztuk Pięknych. Jej podstawowym celem będzie wspólne prowadzenie działalności naukowej, a także rozwijanie współpracy badawczej i wzmacnianie pozycji gdańskiego środowiska akademickiego. W trakcie prezentacji podkreślono, że federacja nie oznacza połączenia uczelni w jeden organizm. Poszczególne szkoły wyższe zachowają odrębność prawną, organizacyjną i autonomię, natomiast wspólna struktura ma umożliwić skuteczniejszą realizację przedsięwzięć naukowych.
- Struktura federacji nieodparcie nasuwa mi skojarzenia z Unią Europejską. Są suwerenne państwa i jest ponadnarodowa organizacja. Mniej więcej tak wyobrażamy sobie naszą federację: pięć odrębnych uczelni i obok nich wspólna struktura. Nie ma żadnego mechanizmu, który miałby doprowadzić do powstania jednego superuniwersytetu – wyjaśniał prof. Mariusz Bogusz, który podkreślił, że utworzenie federacji ma przede wszystkim wzmocnić pozycję gdańskich uczelni w krajowej i międzynarodowej przestrzeni naukowej: – Jedyną drogą do zwiększania pozycji przez małych i średnich jest łączenie sił. Duży może więcej, silniejszy może więcej. Połączenie potencjału pięciu uczelni stworzy nową jakość, dzięki której wszyscy będziemy znaczyli więcej. Polska jest już niemal dwudziestą gospodarką świata, ale polska nauka nie zajmuje jeszcze pozycji odpowiadającej znaczeniu naszego kraju. Chcemy zacząć tę wspinaczkę i wejść tak wysoko, jak się da – mówił.
Rektor UG zwrócił uwagę na doświadczenia zagranicznych uczelni funkcjonujących w podobnych strukturach, przywołując m.in. francuski Université Paris-Saclay oraz University of London: - Francuskie federacje pozwoliły uczelniom znacząco awansować w międzynarodowych zestawieniach. Poszczególne jednostki zachowują autonomię, ale wspólnie tworzą rozpoznawalną organizację, która przyciąga talenty, naukowców i studentów z całego świata. To miejsca, w których realizuje się duże granty badawcze. Między innymi po to chcemy stworzyć naszą federację - podkreślił prof. Piotr Stepnowski.
Przedstawiony projekt statutu przewiduje m.in. powołanie prezydenta federacji, zgromadzenia federacji, kolegium rektorów oraz kolegium elektorów. Szczególną rolę w podejmowaniu strategicznych decyzji ma odgrywać kolegium rektorów, działające na zasadzie jednomyślności" - To bardzo ważny zapis, który negocjowaliśmy. Uważamy, że jest to mocne i bezpieczne rozwiązanie, gwarantujące trwałość oraz autonomię uczelni tworzących federację - zaznaczył Rektor UG.
Na tym posiedzeniu Senatorowie UG zapoznali się z projektem statutu, który będzie przedmiotem dalszych prac w senatach uczelni tworzących federację. Głosowanie nad statutem planowane jest najwcześniej na grudzień 2026 r.
Kolejnym punktem obrad była kwestia finansowania Związku Uczelni w Gdańsku im. Daniela Fahrenheita w 2027 r. Przedstawiony projekt uchwały przewidywał przekazanie przez Uniwersytet Gdański na rzecz Związku równowartości 0,1 proc. subwencji otrzymanej przez uczelnię w 2026 r., z wyłączeniem jednorazowych zwiększeń.
Następnie Senat rozpatrzył projekty programów dwóch kierunków studiów podyplomowych: „Dietoterapia i biologia żywienia człowieka” oraz „UG Start for PhD”. Programy, przewidziane dla edycji rozpoczynających się od semestru letniego roku akademickiego 2026/2027, uzyskały wcześniej pozytywną opinię Senackiej Komisji ds. Kształcenia, a przedstawiła je Prorektor ds. Kształcenia dr Ewa Szymczak, prof. UG.
W dalszej części obrad zajęto się aktualizacją składów osobowych stałych komisji senackich i uczelnianych na kadencję 2024–2028. Zmiany dotyczyły przede wszystkim przedstawicieli doktorantów w komisjach senackich, komisjach dyscyplinarnych oraz Uczelnianym Zespole ds. Zapewniania Jakości Kształcenia. Przedstawiono również zmianę przedstawiciela Centrum Języków Obcych w Uczelnianej Komisji Socjalno-Mieszkaniowej.
Kolejne posiedzenie Senatu Uniwersytetu Gdańskiego zaplanowano na 17 grudnia 2026 r.