Wystawa prezentuje dwory głównie z XIX wieku, których resztki zobaczyć można jeszcze wtopione w nasz krajobraz wiejski. Fotografie i akwarele Macieja Rydla z lat 1977 – 2009 pokazują też ich wnętrza i otoczenie (parki). 

 

Koncepcja doboru obiektów uwzględnia przede wszystkim te, które zdołały przechować autentyzm, mimo celowego ich niszczenia, oraz te, które mają piękną, charakterystyczną zwłaszcza dla polskiego neoklasycyzmu architekturę.

 

Wystawa pokazuje piękno autentyku, w naturalnym otoczeniu. Ma uświadamiać i przypominać, że dwory i kultura ziemiańska są jednym z najbardziej charakterystycznych rysów naszej polskiej tożsamości, a niszczenie ich jest odcinaniem naszych korzeni. Miarą wielkości narodu jest dbałość o zabytki przeszłości, unikatowe dla danego miejsca i społeczności, wyrastające korzeniami z rodzimej gleby i przyczyniające się do budowania świetności Europy.

 

Dwór to parterowa siedziba właściciela ziemskiego. Przez wieki dwory były ośrodkami administrowania majątkiem ale też ziemiańskiej kultury i obyczaju, kultywowania tradycji rodowych i walki o polskość.

 

W dworach urodzili się wybitni Polacy: Tadeusz Kościuszko (Mereczowszczyzna), Kazimierz Pułaski (Warka), Józef Wybicki (Będomin), Fryderyk Chopin (Żelazowa Wola), Adam Mickiewicz (Zaosie), Stanisław Moniuszko (Ubiel), Cyprian, Kamil Norwid (Głuchy), Henryk Sienkiewicz (Wola Okrzejska), Józef Piłsudski (Zułów), Ignacy Paderewski (Kuryłówka), Karol Szymanowski (Tymoszówka), Czesław Miłosz (Szetejny) i wielu innych.

 

W 1939 r. w Polsce było ok. 16.000 dworów, dziś żyjących dworów jest 160, czyli 1 %.

Po roku 1939 ziemiaństwo i dwory ulegały zagładzie, rozpoczętej przez Hitlera, potem Stalina, kontynuowanej w czasie PRL-u i nie zahamowanej do dzisiaj.

 

Dwory i kultura ziemiańska to nie tylko zabytek przeszłości, to ważna część polskiej tożsamości narodowej, którą należy ratować i kultywować.

 

Autorem wystawy jest dr Maciej Rydel dokumentalista polskich dworów i historii ziemiaństwa. Właściciel największego prywatnego zbioru ikonografii dotyczącej polskich dworów i rezydencji wiejskich (m.in. kilkanaście tysięcy fotografii). Fotografik i malarz - autor 20 wystaw na temat dworów, zorganizowanych w m.in. Gdańsku, Krakowie, Warszawie, Łańcucie, Ciechanowcu, Siedlcach i w Brukseli.

 

Autor książek „Jam dwór polski” (1993 i 1997) oraz „Oblicza polskiego dworu” (2003 i 2004) obrazujących historię polskich dworów. Autor kilkudziesięciu artykułów i odczytów na ten temat. Wiceprezes Gdańskiego Oddziału Stowarzyszenia Historyków Sztuki i członek Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego. W kontaktach z byłymi właścicielami dworów, muzeami, historykami sztuki zgromadził archiwum ikonograficzne zachowujące przekaz życia polskiego ziemiaństwa.

 

Dr Maciej Rydel jest pracownikiem Zakładu Marketingu w Instytucie Handlu Zagranicznego na Wydziale Ekonomicznym Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiej Fundacji Kształcenia Menedżerów.

 

 

 

Patron Prasowy: